Mạng Việc Làm Hà Nam - Kiếm Việc Làm Hà Nam

Thứ Ba, 6 tháng 12, 2016

Chia sẻ với bạn vấn đề trà xanh đóng chai và thử thách tăng trưởng

Được biết, Việt Nam là thị trường đóng vai trò quan trọng của URC, chiếm khoảng 35% doanh số ở nước ngoài (các thị trường ngoài Philippines như Việt Nam, Thái Lan, Indonesia, Malaysia, New Zealand... nắm hơn 80% doanh thu của Tập đoàn). Trong đó, trà xanh C2 (bên cạnh các loại snack, bánh kẹo mang thương hiệu Jack n Jill, nước tăng lực Rồng Đỏ, kẹo Dynamite) là sản phẩm chủ lực của URC tại thị trường Việt Nam.

Gần đây, các đài truyền hình phát rất nhiều quảng cáo của Tập đoàn Tân Hiệp Phát - DN dẫn đầu thị phần ngành trà xanh đóng chai trong nhiều năm liền tại Việt Nam. Nhưng vụ "con ruồi" và cách hành xử của Tân Hiệp Phát đã gặp phải phản ứng của người tiêu dùng.

Tuy việc quay lưng với các sản phẩm của nhà sản xuất này tạm lắng nhưng điều đó không đồng nghĩa với lòng tin của người tiêu dùng đã được khôi phục, bởi phiên tòa phúc thẩm ngày 30/6 vừa qua xử Võ Văn Minh - người muốn "đổi chai nước ngọt có ruồi" lấy 500 triệu đồng với Tân Hiệp Phát lại bị hoãn.

Hồi tháng 3/2015, trả lời truyền thông, ông Trần Quý Thanh - Chủ tịch Tập đoàn Tân Hiệp Phát cho biết, nếu không được sự ủng hộ của truyền thông và chính quyền, DN này có thể chỉ trụ lại một vài năm nữa. Bởi, theo trang khảo sát thị trường trực tuyến Vinaresearch, thức uống không cồn thuộc nhóm ngành thực phẩm nên yếu tố quyết định trước tiên vẫn là uy tín nhãn hiệu (bảo chứng cho an toàn thực phẩm), hương vị, thành phần sản phẩm rồi mới đến giá cả.

Theo thống kê của Tập đoàn Nghiên cứu thị trường Euromonitor International - EUI (có trụ sở chính ở Vương quốc Anh), năm 2015, doanh số bán lẻ của Tân Hiệp Phát đã giảm đến 30%, dù vẫn duy trì vị trí dẫn đầu trong ngành trà xanh đóng chai.

Trong khi tháng 5 vừa rồi, khi Công ty TNHH URC Việt Nam (thuộc Universal Robina Corporation - URC, Philippines), nhà sản xuất nắm giữ thị phần lớn thứ hai của ngành trà xanh đóng chai, bị phạt 5,8 tỷ đồng do có nhiều vi phạm và một trong số đó là 2 lô trà xanh C2 cùng nước tăng lực hương dâu Rồng Đỏ ở Hà Nội bị phát hiện có hàm lượng chì vượt ngưỡng cho phép (lô hàng này sản xuất vào cuối tháng 11/2015).

Ông Nguyễn Minh Tâm - Giám đốc Thu mua ngành thực phẩm khô Lotte Mart cho biết, tại hệ thống siêu thị Lotte, một số sản phẩm gặp sự cố về chất lượng vừa qua như C2 thì sức mua giảm rõ rệt. Còn những sản phẩm chỉ gặp vấn đề về nhãn mác (như Coca-Cola Việt Nam) thì sức mua giảm không đáng kể.

>> Thị trường giải khát: "Cửa mở" cho nước trái cây

Trà xanh đóng chai tuy xuất hiện sau nước giải khát có gas nhưng từ năm 2006 (thời điểm Tân Hiệp Phát đưa ra thị trường Trà xanh 0^o), loại thức uống này đã tạo nên "cơn sốt" và dần lấn át thị phần của các loại thức uống có gas.

Theo thống kê của EUI, năm 2013, ngành này chiếm 58% doanh thu của thị trường thức uống không cồn, còn nước uống có gas chỉ chiếm 16%, và theo dự báo của Business Monitor International, đến 2017 có thể sẽ còn trên dưới 7% (năm 2007 đạt 20,46%).

Giai đoạn 2009 - 2010, ngành trà xanh đóng chai vẫn tăng trưởng mạnh (với sự xuất hiện của nhiều sản phẩm như Dr. Thanh, C2...), sau đó giảm dần nhưng vẫn duy trì ở mức hai con số. Trong năm 2013, doanh thu của trà xanh đóng chai ở thị trường Việt Nam đạt mức 994 triệu USD, tăng 12,2% và lượng tiêu thụ đạt 1 tỷ lít, tăng 13,3% so với 2012, chiếm 36,41% tổng doanh thu của ngành nước giải khát không cồn ở Việt Nam. Từ năm 2010 - 2013, tỷ lệ tăng trưởng hằng năm của ngành này ở mức 15,9% về sản lượng và 14,9% về giá trị.

Song khoảng hơn 2 năm trở lại đây, thị trường trà xanh đóng chai đã tăng trưởng chậm lại. Theo EUI, năm 2014, tốc độ tăng trưởng của ngành ở vào khoảng 14% và dự báo sẽ còn 7% trong năm 2017. Nếu loại trừ những sự cố về an toàn thực phẩm vừa qua, nguyên nhân khiến biên độ tăng trưởng của ngành này bị thu hẹp một phần là do sự xuất hiện của nhiều nhãn hàng mới nên "miếng bánh thị phần" bị chia nhỏ.

Ngay như năm 2013, thị trường có khoảng 15 nhãn hiệu trà xanh đóng chai thuộc nhiều DN, như trà xanh 100 (Tribeco), trà xanh 0^o, Dr. Thanh (Tân Hiệp Phát), C2 (URC), Pure Green (Pepsico), Real Leaf (Coca-Cola), Thiên Trà (Vedan), Vfresh (Vinamilk)...

Bên cạnh việc phải cạnh tranh trong nội bộ ngành, sự ra đời của nhiều loại thức uống khác, trong đó có nước ép trái cây, cũng được dự báo là đối thủ mới của trà xanh đóng chai.

Khám phá vì sao xe hơi giá rẻ sẽ ồ ạt vào Việt Nam?

Theo lộ trình thực hiện Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA), thuế nhập khẩu xe hơi từ khu vực ASEAN đã giảm từ 50% về 40%, năm 2017 giảm về 30% và đến năm 2018 về 0%. Đây chính là thời điểm các quốc gia có ngành công nghiệp ô tô phát triển như Thái Lan, Indonesia, Malaysia trực tiếp được hưởng lợi trên một thị trường mà giới trung lưu có nhu cầu cao. Nhiều dự báo cho rằng xe Thái Lan sẽ ồ ạt vào Việt Nam nhiều hơn cả.

Theo Tổng cục Hải quan, trong 6 tháng đầu năm, người Việt đã chi tổng cộng 1,2 tỷ USD mua 49.890 xe hơi nguyên chiếc. Riêng trong tháng 6, lượng xe có xuất xứ Thái Lan vào Việt Nam tiếp tục tăng mạnh với 2.579 chiếc, vượt xa các đối thủ như Hàn Quốc và Trung Quốc với số lượng lần lượt đạt 1.737 và 1.152 chiếc.

Từ đầu năm đến nay, Thái Lan là nước xuất khẩu xe hơi nguyên chiếc sang Việt Nam nhiều nhất với 15.117 xe, đạt kim ngạch 276,5 triệu USD. Đáng chú ý, các loại xe sản xuất tại Thái Lan nhập khẩu vào Việt Nam có giá rẻ hơn nhiều so với xe từ các quốc gia khác trên thế giới.

Chẳng hạn mỗi xe Thái Lan vào Việt Nam có giá chỉ chừng 18.290 USD, rẻ hơn so với xe Trung Quốc và Nhật Bản. Các dòng xe nhập từ Thái Lan chủ yếu tập trung vào phân khúc xe bán tải, khi Ford Ranger liên tục đứng số 1 trong danh sách xe bán chạy nhất thị trường.

Chỉ tính riêng 5 mẫu xe bán tải nhập từ Thái Lan gồm Toyota Hilux, Ford Ranger, Mitsubishi Triton, Mazda BT-50 và Chevrolet Colorado đã có doanh số lên tới 11.189 xe, chiếm tới gần 3/4 tổng lượng xe đến từ nước láng giềng này.

Thái Lan là nước có ngành công nghiệp ô tô phát triển và được coi là một công xưởng của thế giới. Ô tô từ nước này được xuất khẩu đi toàn cầu với nhiều thương hiệu lớn, trong khi đó ngành xe hơi của chúng ta sinh sau đẻ muộn, suốt 20 năm chỉ chuyên lắp ráp.

Theo thống kê của Tổ chức Các nhà sản xuất Xe hơi Thế giới (OICA), năm 2015 Việt Nam xuất xưởng tổng cộng chỉ 50.000 chiếc, tương đương khoảng 0,055% tổng sản lượng xe toàn thế giới, đứng ở mức thấp trong khu vực nếu so với Thái Lan (1,91 triệu chiếc), Indonesia (1,1 triệu chiếc), Malaysia (615.000 chiếc)…

>> Thuế vẫn thách thức ngành công nghiệp ô tô

Đã có nhiều bài viết phân tích nguyên nhân của tình trạng này.

Nguyên nhân trước tiên là quy mô thị trường ô tô của chúng ta quá nhỏ, dẫn đến sự yếu kém đầu tư trong sản xuất linh kiện phụ trợ.

Hiện Việt Nam có đến 17 công ty lắp ráp xe hơi nhưng chỉ có 33 công ty công nghiệp hỗ trợ cấp 1 và 181 công ty cấp 2. Trong khi Thái Lan cũng có số doanh nghiệp lắp ráp, sản xuất ô tô tương đương nhưng có đến 709 doanh nghiệp hỗ trợ cấp 1 với 354 công ty của Thái Lan và 355 công ty có yếu tố nước ngoài.

Hiện tại, tỷ lệ nội địa hóa của các doanh nghiệp xe hơi ở nước ta rất thấp, chỉ đạt khoảng 10 – 30% tùy theo dòng xe, trong khi tỷ lệ nội địa hóa tại Thái Lan lên tới 70 – 80%. Muốn tăng tỷ lệ nội địa thì quy mô thị trường phải đủ lớn, doanh số xe đủ cao, và như vậy việc đầu tư lắp ráp mới tương xứng với thị trường, đồng thời hạ thấp giá thành sản phẩm.

Nguyên nhân thứ hai là do chính sách thuế của Chính phủ rất cao đối với mặt hàng này khiến giá bán ra của các hãng cũng rất cao so với các nước trong khu vực, thậm chí có nhiều dòng xe chênh từ 60%. Để sở hữu một chiếc ô tô, người dân phải chi trả nhiều loại thuế, phí trong khi thu nhập bình quân tại Việt Nam chỉ khoảng 2.200 USD/người năm 2015.

Năng lực sản xuất của ngành xe hơi Việt chỉ dừng ở 2 loại sản phẩm là xe du lịch và xe thương mại, trong đó xe du lịch chiếm tỷ trọng chủ yếu trên 90%. Bất lợi này sẽ còn nghiêm trọng hơn khi thuế nhập khẩu xe hơi từ khu vực ASEAN về 0%.

Lâu nay, nhằm bảo hộ sản xuất trong nước nên các loại thuế rất cao dẫn đến giá xe hơi ở Việt Nam thuộc vào hàng cao nhất nhì thế giới, gấp đôi ba lần so với giá trung bình của các nước khác.

Thứ ba là sự không nhất quán về chính sách cũng luôn làm khó cho các nhà đầu tư nước ngoài. Đã hơn 20 năm phát triển ngành công nghiệp sản xuất và lắp ráp ô tô nhưng chúng ta vẫn chưa có được quan điểm và chính sách rõ ràng về việc ưu tiên hay hạn chế phát triển ô tô. Do đó thiếu chính sách hỗ trợ để ngành này tăng quy mô, sản lượng và mở rộng thị trường.

Mặt khác, muốn dân mua nhiều xe thì phải có chính sách khuyến khích, làm sao để sản phẩm có giá bán phù hợp với thu nhập thấp của người Việt Nam.

Nhận ra những nhược điểm trong điều hành và quản lý, Chính phủ đã có những điều chỉnh chính sách hỗ trợ sản xuất cũng như tiêu dùng, nhờ vậy nửa đầu năm 2016 tình hình sản xuất ô tô được cải thiện và tăng trưởng ấn tượng với khoảng 112.800 chiếc được xuất xưởng, tăng 127,2% so với cùng kỳ.

Sự đi lên của nền kinh tế và thu nhập đầu người, cùng với chính sách lãi suất vẫn ở mức thấp giúp nâng cao khả năng tiêu thụ xe hơi của người dân. Các chính sách thuế hỗ trợ xe lắp ráp trong nước và xe nhập khẩu từ khu vực ASEAN được nhận định sẽ tác động lớn đến tình hình tiêu thụ ô tô ở Việt Nam.

Thế nhưng, cùng với sự thâm nhập ồ ạt xe hơi giá rẻ từ các quốc gia trong khu vực, có một nỗi lo canh cánh lâu nay là thực trạng hạ tầng và phương tiện chuyên chở công cộng nếu không được cải thiện trong thời gian tới thì tình hình giao thông ở các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM rồi đây sẽ ngày càng tồi tệ hơn. Đó lại là một bài toán khác không dễ dàng giải quyết.

Chia sẻ với bạn việc Đà Nẵng "dọn nhà" đón đầu tư Nhật Bản

Đà Nẵng có những bộ phận quản lý chuyên giải quyết những vấn đề vướng mắc từ phía nhà đầu tư Nhật. Đứng đầu cả nước về cải cách hành chính phục vụ sản xuất, kinh doanh và đầu tư, Đà Nẵng tạo ra cái nhìn thân thiện, khoa học và khả thi cho các chủ dự án. Với phương châm "lạt mềm buộc chặt" của người Việt, từ nhiều năm, Đà Nẵng cố gắng xây dựng môi trường văn hóa gần gũi, hiểu biết về Nhật Bản trong lực lượng lao động trẻ để đón làn sóng đầu tư được dự báo rất mạnh.

Lễ hội Giao lưu văn hóa Việt - Nhật thu hút sự quan tâm của thanh niên Đà Nẵng, thanh niên miền Trung - phản ánh một lực lượng lao động trẻ đang ngày càng ưa thích hướng về văn hóa kinh doanh Nhật Bản. Đó chính là một yếu tố giữ chân các nhà đầu tư trong giai đoạn thăm dò, tìm hiểu chính sách, môi trường sống tại miền Trung, và họ nhận thấy Đà Nẵng là môi trường nổi trội để đến làm ăn lâu dài.

Hiện nay nhà đầu tư Nhật đã đạt con số 500 triệu USD với 118 DN và văn phòng đại diện tại Đà Nẵng, tập trung vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ thông tin và truyền thông...

Về mặt vị trí, Đà Nẵng được đánh giá cao do nằm trong Hành lang Kinh tế Đông Tây, thuận tiện cho lưu thông hàng hóa từ Đông Bắc Á đến khu vực, từ Việt Nam qua Lào, Thái Lan, Miến Điện. Các chính sách ưu đãi đầu tư của Thành phố tập trung vào xây dựng các khu công nghiệp tiêu chuẩn, giải quyết những yêu cầu về mặt bằng và hạ tầng.

Tại buổi đối thoại với các DN Nhật Bản tháng 4/2016, ông Huỳnh Đức Thơ - Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cam kết: "Nhật Bản là một đối tác quan trọng cần tập trung thu hút đầu tư. Vì vậy, chính quyền Đà Nẵng sẽ nỗ lực cải thiện cơ chế, chính sách, bộ máy phục vụ, sẵn sàng có những cam kết mạnh mẽ hơn để thu hút các DN Nhật Bản vào làm ăn".

>> Việt Nam tạo mọi điều kiện thu hút nhà đầu tư Nhật Bản

Với phương châm "lạt mềm buộc chặt" của người Việt, từ nhiều năm, Đà Nẵng cố gắng xây dựng môi trường văn hóa gần gũi, hiểu biết về Nhật Bản trong lực lượng lao động trẻ để đón làn sóng đầu tư được dự báo rất mạnh.

Lễ hội Giao lưu văn hóa Việt - Nhật tại Đà Nẵng là một hoạt động được chính quyền đầu tư cùng sự tham gia nhiệt tình của các DN Nhật đã đến trước. Đây chính là thời điểm Thành phố mời các cơ quan ngoại giao, đại diện chính quyền của gần 10 địa phương Nhật Bản đến dự, theo chân là hàng chục ngân hàng và DN Nhật bản đến tìm hiểu môi trường làm ăn.

Và họ chứng kiến một thành phố với lực lượng lao động trẻ, thân thiện, hiểu biết và yêu thích văn hóa Nhật, điều mà người Nhật cho là vô cùng quan trọng đối với nhân sự làm việc cho DN Nhật.

Đà Nẵng đã xây dựng một số trường học bắt đầu từ cấp mẫu giáo đến trung học cơ sở theo tiêu chuẩn giáo dục Nhật Bản dành cho con em quan chức, kỹ sư Nhật và cho người Việt muốn đầu tư giáo dục con em theo văn hóa Nhật Bản, và một vài trường trung học đã dạy tiếng Nhật, có sự đóng góp tài chính của DN và Bộ Giáo dục Nhật Bản. Điều này đảm bảo cho những nhà đầu tư mới đến nhìn thấy một lực lượng lao động thích hợp đã được chuẩn bị để đón đầu tư từ Nhật Bản.

Ngoài xây dựng một văn phòng đại diện tại Tokyo để cung cấp thông tin cho nhà đầu tư, thành phố Đà Nẵng chú trọng mở rộng quan hệ hữu nghị hợp tác trong nhiều lĩnh vực và được cụ thể hóa bằng việc ký kết ghi nhớ và triển khai quan hệ hợp tác, hữu nghị với các thành phố Kawasaki, Sakai Yokohamam, Mitsuke để thường xuyên cập nhật thành tựu của các nhà đầu tư Nhật Bản đang làm ăn tại Đà Nẵng, đưa thông tin về chính sách ưu đãi của thành phố và thúc đẩy du lịch bằng việc mở các chuyến bay thuê bao hoặc đường bay trực tiếp từ nhiều thành phố Nhật Bản đến Đà Nẵng.

Giảm lượng hàng xuất khẩu lẫn đơn giá trong ngành dệt may

Theo ông Vũ Đức Giang - Chủ tịch Vitas, từ đầu năm tới nay, đơn giá gia công không những không tăng mà còn giảm và số lượng đơn hàng chuyển sang các thị trường khác khá cao. Có những đơn hàng đã ở Việt Nam rồi nhưng đối tác vẫn chuyển đi gia công ở nước khác có chi phí thấp hơn.Theo ông Lê Tiến Trường - TGĐ Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex), kinh tế thế giới chưa có nhiều dấu hiệu phục hồi. Thị trường châu Âu, Nhật Bản và một số nước đang phát triển khác tăng trưởng kinh tế không cao nên tổng cầu năm 2016 của thế giới vẫn chỉ tương đương năm 2015. Trong bối cảnh này, việc tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam dự kiến chỉ đạt từ 8 - 10%.

Trước tình trạng đó, không những DN dệt may phải tự "gỡ khó" mà các bộ, ngành liên quan không thể không chung sức đẩy mạnh kim ngạch xuất khẩu của ngành kinh tế quan trọng này.

Tăng trưởng chỉ đạt 1/3 kế hoạch

Theo Tổng cục Thống kê, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may Việt Nam trong 6 tháng đầu năm đạt 10,85 tỷ USD, chỉ tăng so với cùng kỳ năm ngoái 6,4%, và là kết quả thấp nhất của ngành kể từ năm 2010 đến nay. So với mục tiêu xuất khẩu cả năm 2016 của toàn ngành dệt may là 31 tỷ USD, kim ngạch 6 tháng này chỉ bằng 1/3 kế hoạch.

Đáng chú ý, trong đó DN có vốn FDI đạt kim ngạch gần 6,6 tỷ USD, chiếm 60,7% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may của cả nước. Và nhập khẩu vải các loại chiếm gần 1/2 trên doanh thu từ xuất khẩu, đạt gần 5,06 tỷ USD, tăng 1,7% so với cùng kỳ năm trước.

Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas) cho biết, xuất khẩu hàng dệt may trong 6 tháng đầu năm 2016 không đạt tăng trưởng như kỳ vọng.

Về khách quan là do giá hàng hóa trên thế giới giảm, cạnh tranh gay gắt giữa các cường quốc xuất khẩu hàng dệt may, các hiệp định thương mại tự do chưa phát huy hiệu lực, sự chững lại về nhu cầu tiêu dùng ở nhiều thị trường lớn Âu, Mỹ, Á.

Về chủ quan, do áp lực từ bên trong tạo nên rào cản trong ngành. Các DN phải chịu gánh nặng về tăng chi phí từ việc tăng lương tối thiểu, tăng chi phí vận chuyển, chi phí lưu kho bãi, các bất cập từ chính sách liên quan đến việc kiểm soát chất lượng nguồn nguyên liệu và sử dụng máy móc, thiết bị.

Hiện DN dệt may Việt Nam đang chịu sự cạnh tranh quyết liệt về giá, thị trường, công nghệ, quản trị đến năng suất lao động, đồng thời đối mặt nhiều rào cản kỹ thuật, các biện pháp phòng vệ thương mại tại một số nước, cũng như sức ép về thời gian giao hàng ngày càng rút ngắn, chi phí lao động không ngừng tăng.

Doanh nghiệp "đau đầu"

Ông Phạm Xuân Hồng - Chủ tịch Hội Dệt May Thêu Đan TP.HCM cho biết, các DN đang trong tình trạng thiếu đơn hàng, giá cả không tăng trong khi chi phí tăng, đơn hàng lớn ký được thì giá rẻ.

Một số đơn hàng lớn, gia công đơn giản, không yêu cầu chất lượng cao lại bị khách hàng chuyển sang Bangladesh, Campuchia, khiến lượng đơn hàng tại Việt Nam bị hụt. Đơn hàng có xu hướng chạy sang nước khác do giá nhân công rẻ, được ưu đãi thuế quan.

Tại Công ty CP May 9 (Nam Định), giá trị hàng xuất khẩu trong 6 tháng đầu năm thấp hơn 30% so với cùng kỳ năm trước, với một số loại hàng như veston nam còn giảm tới 40 - 50%.

Về nguyên nhân, theo phân tích của giám đốc công ty này, một số quốc gia như Campuchia, Myanmar, Bangladesh thuế nhập khẩu hàng dệt may vào Mỹ chỉ còn 0%, trong khi Việt Nam vẫn phải chịu thuế lên tới 17%. Cộng thêm giá nhân công tại các nước này cũng đang thấp hơn ở Việt Nam khiến khách hàng dịch chuyển đơn đặt hàng.

Áp lực đẩy giá nhân công, giá gia công sản phẩm dệt may tăng cao hơn là do chi phí cho bảo hiểm xã hội, lương tối thiểu cho công nhân đã được điều chỉnh tăng thêm từ đầu năm 2016.

Theo số liệu phân tích từ Công ty May Đáp Cầu, do giá xuất khẩu giảm 10% so với năm ngoái và các chi phí khác đội lên như tăng lương, bảo hiểm nên lợi nhuận của Công ty đã giảm đáng kể. Cụ thể, lương tối thiểu đã tăng trung bình từ 16 - 25% trong những năm gần đây.

Từ 1/1/2016, các khoản trích nộp phải đóng thêm trên các khoản phụ cấp, và từ 1/1/2018 sẽ đóng trên cả các khoản bổ sung khác, trong khi tỷ lệ đóng bảo hiểm, kinh phí của DN dệt may Việt Nam đã cao hơn các đối thủ cạnh tranh (Bangladesh, Ấn Độ, Myanmar, Campuchia, Malaysia, Indonesia, Philippines, Mexico, Peru).

Nhiều quốc gia đã phải hỗ trợ cho cạnh tranh, chẳng hạn trước bối cảnh nhiều DN dệt may ngừng hoạt động, Trung Quốc đã giảm tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội từ 22% xuống còn 18%.

Theo tính toán của DN dệt may, lương tối thiểu, bảo hiểm xã hội đang chiếm tới 72% đơn giá gia công. Vì thế, khi lương tối thiểu tăng kéo theo bảo hiểm tăng, chi phí công đoàn và hàng loạt chi phí khác tăng, làm cho giá thành sản phẩm đẩy lên 8 - 10%.

Những chi phí về vận tải, lãi suất cho vay và nhiều chi phí khác cũng làm giảm năng lực cạnh tranh về giá của DN dệt may Việt Nam. Lấy ví dụ, lãi suất vay ngân hàng các nước chỉ 2% nhưng Việt Nam thấp nhất cũng khoảng 8 - 10%, nghĩa là chỉ riêng tiền vốn đầu tư đã đắt hơn 4 lần so với các nước.

Theo ông Nguyễn Xuân Dương - Phó chủ tịch Vitas, cộng tất cả các áp lực như tỷ giá, tiền lương tối thiểu, lãi vay ngân hàng đã làm cho hàng dệt may Việt Nam đắt hơn các nước đối thủ cạnh tranh từ 20 - 30%.

Đi tìm đáp án cho câu hỏi: Ngành điện máy chuyển hướng sang mô hình nhỏ?

Thiên Hòa vốn được "định danh" với những trung tâm điện máy đồ sộ ở TP.HCM đã bất ngờ công bố sẽ mở rộng hệ thống bằng mô hình này song song với mô hình kinh doanh đang hoạt động. Trung tâm đầu tiên theo mô hình này đã khai trương vào đầu tháng 7 năm nay tại khu vực quận 7, TP.HCM. Ông Trần Tấn Hoàng Hậu cho biết, trung tâm có diện tích nhỏ hơn nhiều so với các trung tâm đã có của Thiên Hòa và là mô hình thử nghiệm của Công ty.

Công ty CP Đầu tư Thế Giới Di Động (TGDĐ) ngày 20/7 công bố Điện máy Xanh đã "phủ sóng" 63 tỉnh, thành trên toàn quốc với 119 siêu thị. Trong 6 tháng đầu năm nay, Điện máy Xanh khai trương 33 siêu thị, trở thành thương hiệu điện máy hiện diện ở tất cả các tỉnh, thành trong cả nước.

Cùng với tốc độ mở chuỗi ồ ạt, doanh thu của Điện máy Xanh cũng tăng lên nhanh chóng. Nếu như năm 2012, doanh thu trung bình tháng của đơn vị này chỉ 98 tỷ đồng/tháng thì năm 2015 là 368 tỷ đồng và 4 tháng đầu năm 2016 đã tăng lên 850 tỷ đồng/tháng. Mục tiêu Điện máy Xanh đặt ra trong năm nay là 12.000 tỷ đồng doanh thu và năm 2017 là 25.000 tỷ đồng.

Một trong những nguyên nhân giúp Điện máy Xanh phát triển nhanh là quy mô cửa hàng nhỏ (từ 800 - 1.000m²) nên xây dựng nhanh, chi phí đầu tư thấp và chi phí vận hành cũng như hàng hóa trưng bày không nhiều. Mô hình này phù hợp với việc mở rộng nhanh và phát triển đường dài.

Cùng nhận định này, ông Trần Tấn Hoàng Hậu - Giám đốc Marketing Trung tâm Điện máy và Nội thất Thiên Hòa nói thêm: "Thị trường bán lẻ điện máy ở Việt Nam vẫn tăng trưởng rất tốt. Các thống kê cho thấy, ngành điện máy đang tăng 20% so với cùng kỳ năm 2015. Và hiện nay, các doanh nghiệp lớn, kinh doanh theo chuỗi hiện mới chỉ chiếm 40% thị phần, 60% còn lại vẫn đang thuộc về các cửa hàng nhỏ không có thương hiệu".Chia sẻ với các nhà đầu tư hồi tháng 4 năm nay, ông Nguyễn Đức Tài - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư Thế Giới Di Động cho rằng, với quy mô thị trường điện máy tại Việt Nam khoảng 60.000 - 70.000 tỷ đồng, tỷ lệ số hộ gia đình sử dụng tivi, máy giặt, máy điều hòa còn thấp trong khi chuỗi bán lẻ của ngành còn mỏng và tập trung ở các tỉnh, thành lớn. Vì vậy, điện máy vẫn là thị trường đầy tiềm năng.

Tiềm năng của thị trường cộng với sự thành công của Điện máy Xanh khiến các doanh nghiệp khác trong ngành đã tính đến việc chuyển hướng kinh doanh sang mô hình nhỏ.

Ông Trần Tấn Hoàng Hậu cho biết, trung tâm có diện tích nhỏ hơn nhiều so với các trung tâm đã có của Thiên Hòa và là mô hình thử nghiệm của Công ty.

"Trong tương lai, Thiên Hòa sẽ mở các trung tâm mới ở các vùng nông thôn - nơi mà thị trường còn chưa được khai phá. Và nếu mô hình trung tâm quy mô nhỏ thành công, Công ty sẽ tiếp tục mở các trung tâm khác theo hướng này", ông Trần Tấn Hoàng Hậu cho biết.

Trong chiến lược phát triển, Điện máy Xanh vẫn "trung thành" với quy mô nhỏ và tầm trung. Chi phí đầu tư cho một trung tâm Điện máy Xanh khoảng từ 6 - 10 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với mô hình siêu thị điện máy truyền thống. Cùng với mô hình siêu thị nhỏ, Điện máy Xanh đang có kế hoạch triển khai mô hình "Điện máy Xanh mini".

Ông Trần Kinh Doanh - TGĐ Công ty CP Đầu tư TGDĐ cho biết, mô hình siêu thị này sẽ có quy mô nhỏ, bán các loại hàng hóa vừa đủ cho một khu vực dân cư nhất định. Theo kế hoạch, trong giai đoạn 2016 - 2017, Điện máy Xanh sẽ mở thêm 135 siêu thị và 270 siêu thị mini, nâng tổng số lên hơn 400 siêu thị Điện máy Xanh trên toàn quốc.

Việc đầu tư vào các trung tâm nhỏ, thu hồi vốn nhanh không chỉ là lựa chọn của Điện máy Xanh, Thiên Hòa mà MediaMart cũng đang hướng đến. Hiện đã có vài điểm kinh doanh hàng điện máy của MediaMart được xây dựng gần đây có diện tích chỉ từ 700 - 1.500m².

Với quy mô nhỏ, không đầu tư nhiều cho hạ tầng các tiện ích đi kèm như bãi đậu xe, khu trải nghiệm, không gian trưng bày sản phẩm... là lợi thế cho các hãng lựa chọn mô hình này. Bởi mô hình này giúp các doanh nghiệp dễ dàng mở rộng quy mô, dễ dàng quản lý và vận hành đồng thời tối ưu hóa chi phí.

Phải chấm dứt gia công thuần túy đối với ngành dệt may

Ông Phạm Xuân Hồng chia sẻ: "Giải pháp hiện nay là DN dệt may liên kết chia sẻ đơn hàng. Để hạn chế tình trạng giảm đơn hàng, một số DN cần tập trung vào thị trường Hàn Quốc vì thị trường này đang ổn định. Giải pháp khác là đa dạng hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng năng suất lao động, như Công ty TNHH Dệt May xuất khẩu Mỹ Hưng (Hưng Yên) song song với sản xuất áo thì đầu tư thêm trang thiết bị, nhân lực để sản xuất quần, phụ kiện".

Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas), hiện nhiều DN dệt may đang gặp khó khăn về tìm kiếm đơn hàng, nhất là từ tháng 8 trở đi. Một số doanh nghiệp (DN) nhỏ và vừa phải đóng cửa do mất khả năng cạnh tranh với các DN nước ngoài.

Các số liệu thống kê cũng cho thấy sự tăng trưởng xuất khẩu của ngành 6 tháng qua chủ yếu là do các DN FDI đóng góp, còn DN trong nước gặp nhiều khó khăn trong tìm kiếm đơn hàng mới, điển hình với nhóm hàng sơ mi, jacket.

Nhiều DN dệt may đang trong tình trạng tiến thoái lưỡng nan, nếu đầu tư thêm nữa sẽ khó, nhưng nếu không đầu tư mở rộng thì không phát triển được.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cũng tỏ ra lo lắng cho mục tiêu xuất khẩu của ngành dệt may nên đã yêu cầu Vụ Khoa học và Công nghệ xem lại Thông tư 37/2015/TT-BCT về quy định kiểm tra hàm lượng formaldehy và amin thơm với các sản phẩm dệt may.

Trong 6 tháng cuối năm 2016, trước bối cảnh cạnh tranh mạnh, các DN dệt may Việt Nam càng phải liên kết để có giá thống nhất, từ đó mới cạnh tranh được với các DN ở Lào, Campuchia hay Bangladesh.

Các DN cần đẩy mạnh đổi mới công nghệ, cải tiến chất lượng sản phẩm để đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu. Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ, chẳng hạn như ưu đãi về thuế xuất khẩu. Quá trình đàm phán các hiệp định thương mại cũng cần được đẩy nhanh hơn để tạo động lực thúc đẩy xuất khẩu hàng dệt may.

Sáu tháng cuối năm, theo chu kỳ, xuất khẩu thường cao hơn 6 tháng đầu năm. Nhiều mặt hàng bắt đầu được hưởng lợi từ các FTA, tạo tiền đề cho phát triển sản xuất và xuất khẩu. Theo Bộ Công Thương, mặc dù có nhiều cơ hội để tăng trưởng xuất khẩu nhưng cũng sẽ phải đối mặt với không ít thách thức.

Sự suy yếu của các nền kinh tế và bất ổn chính trị tại các thị trường chủ lực làm giảm nhu cầu tiêu dùng, kéo giá xuất khẩu giảm; biến động khó lường về giá dầu và biến động tỷ giá, tiền tệ của các nước gây tác động tiêu cực đến giá cả hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam. Nhiều nước tăng cường hàng rào kỹ thuật và yêu cầu chất lượng ngày càng khắt khe hơn đối với hàng hóa nhập khẩu.

Chủ tịch Vitas đề xuất, để tháo gỡ vướng mắc cho DN và hỗ trợ xuất khẩu, các bộ, ngành cần xem xét lại một số quy định về kiểm định, kiểm dịch đối với nguyên liệu nhập khẩu của ngành dệt may để tiết kiệm thời gian và chi phí. Bên cạnh đó, cần xem xét lại chính sách thuế để khuyến khích tiêu thụ nội địa. Cần kiểm soát chặt việc chuyển giá của DN FDI, kiểm soát chặt hàng giả, hàng nhái để bảo vệ sản xuất trong nước.

Theo Vitas, để thúc đẩy xuất khẩu, các DN cần có môi trường phát triển minh bạch, dài hạn. Những khó khăn nội tại được tháo gỡ thì DN mới có đủ năng lực để đầu tư, tái mở rộng sản xuất, từ đó nâng cao năng lực xuất khẩu.

Trong 6 tháng qua, Vitas đã gửi nhiều kiến nghị đến Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành liên quan về các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho DN dệt may liên quan đến việc tăng lương tối thiểu, kiểm tra chuyên ngành...

Điều cần quan tâm nữa là các DN dệt may đang thiếu trầm trọng nguồn nhân lực và trình độ quản trị. Với đa số DN làm gia công như hiện nay, khả năng tận dụng lợi thế từ TPP khi hiệp định này có hiệu lực là thấp. Con số trên 60% doanh số xuất khẩu dệt may thuộc về các DN FDI cũng cho thấy lợi ích (nếu có) từ các FTA phần lớn thuộc về... nước ngoài.

Ngay khi TPP vừa hoàn tất đàm phán vào cuối năm ngoái, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cũng đã lên tiếng cảnh báo việc thiếu chủ động của các DN dệt may trong nước trong khi liên tục trong 3 năm, các DN nước ngoài ồ ạt vào xin đầu tư đón đầu TPP. Đặc biệt, nhiều DN Trung Quốc đưa nhà máy qua Việt Nam và đưa cả... ô nhiễm qua.

"Nếu không thoát việc thuần túy gia công, chỉ ít năm nữa khi lợi thế lao động rẻ không còn, các đơn hàng sẽ bị chuyển đi nước khác", bà Chi Lan nói. Có vẻ như nhận định của bà Chi Lan đang thành hiện thực.

Chia sẻ với bạn sự kiện khai tử website Lingo: Cái kết đã được báo trước

Trong khi đó, không ít trang thương mại điện tử trong nước bị mua lại. Gần đây nhất, tháng 4/2016, Rocket Internet - chủ sở hữu Zalora Việt Nam, đã bán lại sàn thương mại điện tử này cho Central Group (Thái Lan). Tương tự, Alibaba (Trung Quốc) đã chính thức làm chủ sàn thương mại điện tử Lazada tại Đông Nam Á, sau khi hoàn tất thương vụ trị giá 1 tỷ USD. Đầu tháng 12/2015, FoodPanda.vn cũng đã bị Vietnammm.com mua lại.

Thị trường thương mại điện tử Việt Nam vừa nhận thêm tin buồn khi website Lingo.vn lặng lẽ đóng cửa.

Đầu tháng 8 này, website Lingo.vn đột nhiên ngừng hoạt động mà không hề có bất kỳ thông báo nào. Lingo.vn được cho là đã đóng cửa sau khi không được nhà đầu tư tiếp tục rót vốn do trang web kinh doanh không hiệu quả.

Website thương mại điện tử nối gót nhau đóng cửa, bán mình

Lingo.vn trình làng từ tháng 8/2011, thuộc sở hữu của Công ty cổ phần Truyền thông VMG, hoạt động theo mô hình B2C. Đến tháng 3/2014, VMG thành lập Công ty TNHH Lingo, với vốn điều lệ 100 tỷ đồng trên cơ sở tách riêng Trung tâm Lingo từ công ty mẹ VMG nhằm chuyên trách kinh doanh và phát triển dịch vụ thương mại điện tử cho VMG.

Lingo.vn đã đặt mục tiêu trở thành website thương mại điện tử số 1 Việt Nam khi nhận vốn đầu tư của Tập đoàn đầu tư quốc tế Yellow Star Investment.

Thế nhưng, từ năm 2012 đến hết tháng 6/2016, tổng hợp từ các báo cáo tài chính, Lingo.vn lỗ khoảng 150 tỷ đồng và lâm vào cảnh thua lỗ. Với kết quả hoạt động không được như kỳ vọng, việc Lingo.vn không tiếp tục nhận được sự rót vốn của nhà đầu tư và buộc phải đóng cửa là điều được báo trước.

Trước khi Lingo.vn “khai tử”, hàng loạt trang thương mại điện tử khác cũng đã biến mất. Các trang thương mại điện tử khác đã thông báo ngừng hoạt động: Deca.vn, Beyeu.com, Lamdieu.com, Foreva.vn (cùng của Quỹ đầu tư mạo hiểm IDG), fab.vn...

Vì sao phải chia tay?

Phần lớn các trang thương mại điện tử đóng cửa vì lý do tài chính. “Đầu tư lớn - hoạt động không hiệu quả - bị cắt vốn đầu tư - buộc phải đóng cửa” là hình dung khá đầy đủ về vòng đời ngắn ngủi của một website thương mại điện tử tại Việt Nam.

Website Beyeu.com khi đóng cửa đã để lại một “lời nói sau cùng” kinh điển: “Kinh doanh thương mại điện tử cần rất nhiều tiền. Nhiều doanh nghiệp sẽ quyết định dừng việc đốt tiền. Chúc may mắn cho những kẻ còn lại!".

Khi quyết định đóng cửa trang Deca.vn, ông Phan Minh Tâm - một trong các sáng lập viên của công ty sở hữu Deca.vn cho biết, lý do đóng cửa trang thương mại điện tử này “không phải do Công ty thiếu tiền đầu tư”.

Tuy nhiên, việc đóng cửa của Deca.vn cũng vẫn liên quan vấn đề tài chính. Deca.vn có thể không thiếu tiền, nhưng có thể họ đã nhận thấy mức đầu tư quá cao, lâu hoàn vốn trong khi các đối thủ khác gia tăng đầu tư…, nên quyết định rút khỏi thị trường.

Một yếu tố khác cũng có thể là nguyên nhân khiến nhiều trang thương mại điện tử hoạt động khó khăn ngày càng khó khăn là sự gia nhập thị trường của các “đại gia” như Vingroup (Adayroi.com), FPT (Sendo.vn), GFG (Lazada, Zalora), tiki.vn… Sự tham gia của các “đại gia” này khiến các trang thương mại điện tử khác khó còn cơ hội phát triển, nếu không có một chiến lược khác lạ.

Tiền là chưa đủ

PGS-TS Nguyễn Văn Thoan - Phó ban Đào tạo, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) cho rằng, vốn đầu tư là rất quan trọng, nhưng ý tưởng sáng tạo còn quan trọng hơn. Nếu chỉ cần vốn thì nhiều doanh nghiệp hùng mạnh đã đầu tư và thành công trong thương mại điện tử ngay từ những ngày đầu tiên.

Theo ông Thoan, yếu tố quan trọng nhất vẫn là con người, ở đây là con người nắm được công nghệ, làm chủ được công nghệ mới, theo kịp sự phát triển của công nghệ mới và ứng dụng được trong thương mại điện tử và rộng hơn là ứng dụng công nghệ thông tin trong sản xuất, quản lý và kinh doanh.

“Tiếp đó mới là vốn đầu tư. Chỉ những dự án có vốn đầu tư ổn định và liên tục trong thời gian dài, 5 năm hoặc 10 năm, mới có thể thành công lớn. Đặc biệt, việc đầu tư phải được triển khai liên tục, qua nhiều giai đoạn, mới giúp các dự án thương mại điện tử phát triển được vì công nghệ mới cần nhiều thời gian nghiên cứu và liên tục phát triển”, ông Thoan nhận định.

Chia sẻ vấn đề này, ông Trần Trọng Tuyến - CEO Công ty cổ phần Công nghệ DKT nhận định, thiếu vốn có thể được xem là nguyên nhân chính, nhưng không phải nguyên nhân duy nhất dẫn đến việc dừng hoạt động của các trang thương mại điện tử.

“Theo tôi, nguyên nhân sâu xa dẫn đến việc nhiều startup thương mại điện tử dừng hoạt động là việc chưa đánh giá chính xác số vốn cần bỏ ra để duy trì doanh nghiệp cho đến lúc có lãi, dẫn đến việc khởi nghiệp quá gấp rút khi chưa có đủ lượng vốn cần thiết”, ông Tuyến nói.